Birçok Kez Nasıl Yazılır?
Hayatın en zorlu sınavlarından birine hoş geldiniz: “Birçok kez nasıl yazılır?” sorusuyla yüzleşmeye hazırsınız, değil mi? Şaka yapıyorum, elbette değil! Ama işte bu soruyla karşımıza çıkan günlük dildeki o minik tuhaflıkları konuşmak için burada bir araya geldik. Gerçekten, Türkçe’de bazen bir kelimenin doğru yazılacağına karar vermek, öyle bir yolculuğa dönüşebiliyor ki, insan bir an düşünmeden “Aman ya, boş ver, Google’a yazalım!” demek istiyor. Ama durun! Bizim gibi dilci ruhlu insanlar için bu tür meseleler hayatın anlamı kadar önemli.
Bugün, “birçok kez nasıl yazılır?” sorusunu en eğlenceli ve samimi şekilde ele alacağız. Tabii ki, hem öğrenip hem güleceğiz, çünkü ne kadar sıkıcı olabilir ki, değil mi? Gelin, bu konuyu birlikte bir keşfe çıkaralım.
Birçok Kez Yazarken Kendimi Kaybetmek
Öncelikle, “Birçok kez nasıl yazılır?” sorusunu düşündüğümde gözlerim bir anda büyümeye başlıyor. Çünkü sorunun kendisi, tam anlamıyla dilde bir tuhaflık barındırıyor. “Birçok kez” derken, çoğul ekini “-kez” ile mi yazmalı? Yoksa “birçok kez”deki “kez” aslında “birçok”la bağdaşmaz mı? Anlayacağınız, bu sorunun cevabını bulmak, insanın zihnini karıştırabiliyor.
İçimdeki dilsever şöyle diyor: “Yok, doğru olan ‘birçok kez’ yazmaktır. Çünkü ‘birçok’ bir sıfat ve ‘kez’ de bir isim, bu yüzden aralarındaki ilişkiyi bozmak istemeyiz.” Ama sonra şöyle bir iç ses devreye giriyor:
“Ama ya yanlış yazıyorsan? Kendi yazdığını bile doğru yazamayacak mısın?”
Gerçekten, ne kadar zor bir şeydir Türkçe! İnsan bazen hangi kelimeyi nasıl yazacağına karar veremiyor. Bu tip bir kafa karışıklığını, yalnızca bizim gibi Türkçeyle boğuşanlar anlayabilir. Şöyle bir diyalog geçiyor kafamda:
Ben: “Birçok kez doğru yazılıyor, değil mi?”
Kendi kendime: “Evet, doğru yazılıyor, ama bir bakışta ‘birçok kez’ yazmak bile kafa karıştırıcı olabilir.”
Ben: “Hadi ya, sanki ‘birçok’ kelimesi yeterince net değil gibi!”
Bu şekilde başlayıp zihinsel karmaşaya sürüklenmek, Türkçe’yi öğrenmenin bir parçası gibi bir şey. Neyse ki, iç sesimi bastırıp doğruyu buluyorum: “Birçok kez” gerçekten de doğru yazım. Bunu öğrenince içimdeki küçük dilsever rahatlıyor. Birbirine yakın iki kelimeyi doğru şekilde ayırmak gibi küçük zaferler hayatı biraz daha kolaylaştırıyor.
Birçok Kez: Aslında Nasıl Yazılır?
Evet, sonunda bu yazının esas kısmına geldik: “Birçok kez nasıl yazılır?” sorusunun cevabına! Şaşırtıcı ama kesin olan bir şey var: “Birçok kez” kelimeleri kesinlikle ayrı yazılır!
Peki, neden ayrı yazılır? Hadi, bunu biraz daha açalım. “Birçok” zaten bir sıfattır ve “kez” ise bir isimdir. Türkçede sıfatlar ve isimler, genellikle birbirlerinden ayrı yazılır. Bu dilbilgisel kural, yazıma da yansır. Yani, yazım kılavuzlarına göre ve günlük dil kullanımında “birçok kez” ayrı yazılmalıdır. Bu, dilin mantığına uygun bir şeydir.
Ama tabii, dilin doğruluğunu tartışırken bazen kendime şöyle soruyorum: “Birçok kez doğru yazarken, neden hala bazı arkadaşlarım ‘birçokkez’ diyor?!”
Günlük hayatta karşılaştığım, her dilci gibi ben de bu tür komik anlar yaşamıyor değilim. Geçenlerde bir arkadaşım, “Ya, sen ‘birçokkez’ yazdın, yanlış yazmışsın!” diye uyardı. Bu, her dilci için tam anlamıyla bir testtir: Dil hatalarıyla başa çıkabilme testi.
Beni düşününce, birinin “birçokkez” yazmasını görünce, içimde bir kıpırtı oluyor. Ama sonra kendimi toparlıyorum ve sadece şöyle düşünüyorum: “Herkesin bildiği gibi, dil insanları birleştirir, birbirini daha yakınlaştırır… Ama bazen dil insanları gerçekten biraz deli eder.”
Türkçede Kelimeler ve Kafalar
İtiraf ediyorum, bu yazıyı yazarken bazen kafamın içi karışıyor. Bunu bir kenara bırakmak gerek, çünkü gerçek şu ki; dilin doğruluğu, bazen anlık yazım hatalarından çok daha fazla şey ifade eder. Örneğin, “birçok kez” doğru yazımı öğrenmek ve buna güvenmek, insanın kendine olan güvenini arttırabilir.
Bir diğer açıdan, düşüncelerimi düzelttiğimde, başka bir anı daha hatırlıyorum. İki arkadaşım bir gün “Birçok kez mi? Birçokkez mi?” diye tartışıyordu. Biri “Birçokkez doğru yazılır!” dediğinde, diğeri “Hayır, ‘birçok kez’!” diye karşılık verdi. Bir dakika! Sanki ciddi bir dil savaşı vardı ama bir yandan da içimden gülüyorum. Çünkü dil meseleleri öylesine büyütülebiliyor ki, işin içine bazen şakalar da giriyor.
Ben: “Açıkçası, ‘birçokkez’ yazmak neredeyse dil ihaneti gibi bir şey olurdu!”
Arkadaşım: “Ama ya bir yazım hatası yapmışsam?”
Ben: “O zaman, ‘benim Türkçem daha rahat’ diyen bir dilciye dönüşebilirsin!”
Bunun gibi ufak çaplı günlük mizahlar, dilin ne kadar önemli bir kavram olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
Sonuç: “Birçok Kez” ve Dil Macerası
Sonuç olarak, “Birçok kez nasıl yazılır?” sorusunun cevabı oldukça basit: Birçok kez ayrı yazılır. Evet, bu kadar basit! Türkçe’nin güzellikleriyle yüzleşmek bazen biraz kafa karıştırıcı olsa da, doğru yazım ve dil bilgisi insanı özgüvenli kılar. Belki de bu yazı, dilsel küçük hataların aslında bizlere ne kadar büyük dersler verdiğini anlamamıza yardımcı olur.
Ve son olarak, dilin getirdiği kafa karışıklığına her zaman mizah katmak, onu çok daha eğlenceli hale getirir. O yüzden, “Birçok kez” doğru yazılırken, dilin gücünden ve komik yönlerinden de biraz keyif almak gerek.