Temas Etme Hastalığı Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme
Bugünlerde birçok insan, bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde bir başkasının bedenine saygısızca dokunma eğiliminde. Bu, bazen küçük bir dokunuşla başlıyor, bazen de daha büyük ve iz bırakıcı bir harekete dönüşebiliyor. İşte tam da bu noktada, “Temas Etme Hastalığı” kavramı devreye giriyor. Temas Etme Hastalığı, aslında bir tür ruhsal ya da toplumsal eğilimden çok, bedensel sınırların ihlaliyle alakalı bir sorun. Bu yazıda, temas etme hastalığının toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl şekillendiğini inceleyeceğiz ve sokakta gördüğümüz, her gün karşılaştığımız örneklerle bu sorunun ne kadar derinleşebileceğine göz atacağız.
Temas Etme Hastalığı Nedir? Temel Bir Tanım
Temas Etme Hastalığı, kişinin ya da topluluğun fiziksel sınırlarına, isteği dışında müdahale edilmesi durumudur. İnsanların, başkalarının bedenlerine, kişisel alanlarına saygı göstermemesi ve bu alanları ihlal etmesi, hem toplumsal normlarla hem de kişisel haklarla çatışır. Bu durum, yalnızca cinsel tacizle ilgili değil, aynı zamanda genel anlamda, başkalarının alanlarına saygısızca dokunmak anlamına gelir. Ancak, bu “dokunma” davranışının cinsiyete dayalı ayrımcılıkla, toplumsal normlarla ve çeşitli grupların maruz kaldığı eşitsizliklerle ilişkili olduğu gerçeği çok önemlidir.
Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Temas Etme Hastalığı
Günümüzde, toplumsal cinsiyet temelli temas etme hastalığı, en sık kadınlar ve cinsiyet kimliği marjinalleştirilen bireyler için bir sorun olarak ortaya çıkıyor. Kadınlar, iş yerlerinde, sokakta, hatta toplu taşımada bile sürekli olarak bedenlerine yapılan istenmeyen dokunuşlarla karşılaşıyorlar. Bu, sadece fiziksel bir ihlal değil, aynı zamanda bir güç gösterisi ve cinsiyet temelli baskı anlamına geliyor. Kadınların bedenlerinin toplum tarafından sürekli sahiplenilmesi ve bu sahiplenme ile gelen temaslar, kadınların fiziksel özerkliklerini tehdit ediyor.
Örnek vermek gerekirse, İstanbul’da iş yerinden çıkıp eve gitmek için akşam saatlerinde bir otobüse bindiğimde, insanların kişisel alanlarına saygı göstermemeleri beni hep rahatsız etmiştir. Bir erkeğin, metrobüs gibi kalabalık ortamlarda, bilinçli ya da bilinçsiz olarak bir kadına doğru vücut teması kurması, sadece bedensel bir ihlal değil, kadının toplumsal rolüne dair bir yansıma oluyor. Bir kadın olarak, bu tür davranışları neredeyse her gün görmek, “sadece kadınlar değil, herkes için sorun” demeyi zorlaştırıyor. Çünkü mesele, sadece dokunmakla kalmıyor, aynı zamanda bu davranışların meşrulaştırılması, göz ardı edilmesi de en az kadar önemli bir sorun.
Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Temas Etme Hastalığı
Temas Etme Hastalığı, yalnızca kadınları değil, toplumsal cinsiyet kimliklerinden bağımsız olarak marjinalleştirilen tüm bireyleri etkiler. Trans bireyler, LGBTQ+ topluluğunun üyeleri ve farklı ırklardan gelen insanlar, bu tür sınır ihlallerine en fazla maruz kalan gruplar arasında yer alıyor. Birçok durumda, toplumsal normların ötesine geçen bu kişiler, bedenlerine yapılan gereksiz dokunuşlarla kendilerini savunmasız hissedebiliyorlar. Bu, sadece bir bedensel hak ihlali değil, aynı zamanda daha büyük bir eşitsizliğin de göstergesidir. Toplumun, bu bireylerin kimliklerini kabullenmesi ve onlara saygı göstermesi gerektiği bir dünyada, bu tür temaslar hâlâ yaygın ve meşru görülüyor.
Bir gün metroda yaşadığım bir olay bana bunu açıkça hatırlattı. Yanımda bir trans birey duruyordu ve kalabalık bir ortamda bir adam sürekli olarak ona “yol ver” diyerek, hafifçe iterek ilerlemeye çalışıyordu. O an, hem bu kişi için bir tür “görünmeyen” şiddet vardı, hem de toplumun hala bazı bedensel dokunuşları, normalleştirerek karşısındaki kişiye bir tür “hak” olarak görmesi vardı. Temas etme hastalığının toplumsal adaletle ne kadar bağlantılı olduğunu görmek, insanın içine gerçekten dokunuyor.
Toplumsal Değişim ve Çözüm Yolları
Temas Etme Hastalığı’na karşı toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden çözüm önerileri geliştirmek, her bireyin kişisel alanını savunmasına yardımcı olabilir. Öncelikle, toplumsal normların değişmesi gerekiyor. Bu normlar, herkesin bedensel sınırlarına saygı gösterilmesini savunmalı ve toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılığın ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Medyanın ve sosyal platformların da daha bilinçli ve duyarlı bir dil kullanması, bu hastalığın yayılmasının önüne geçilmesi adına çok önemli bir adım olacaktır.
Bir başka çözüm ise eğitimin artırılmasıdır. İnsanlar, küçük yaşlardan itibaren kişisel alan kavramını öğrenmeli ve bu konuda daha duyarlı olmalıdır. Hem okullarda hem de yetişkin eğitimlerinde, temasın rızaya dayalı olması gerektiği öğretilmeli, toplumsal farkındalık yaratılmalıdır. Ayrıca, çalıştığım sivil toplum kuruluşu gibi yerlerde, cinsiyet eşitliği ve toplumsal adalet üzerine yapılan etkinliklerin daha yaygın hale gelmesi, bu sorunun çözümüne katkı sağlayabilir.
Sonuç Olarak Temas Etme Hastalığı: Bir Toplumsal Sorun
Temas Etme Hastalığı, sadece fiziksel bir sorun değil, aynı zamanda toplumsal bir meseledir. Toplumsal cinsiyet normları, çeşitlilik ve sosyal adalet, bu sorunun derinlemesine anlaşılması ve çözülmesi için kritik öneme sahiptir. Sokakta, toplu taşımada ya da iş yerinde karşılaştığımız bu tür sınır ihlallerine duyarsız kalmak, daha büyük eşitsizliklerin temellerini atar. Hep birlikte, birbirimizin bedenine saygı gösterdiğimiz bir dünya kurmak için adım atmalıyız. Çünkü sonunda, herkesin bedeni, herkesin sınırları önemlidir.