Garsonların Başına Ne Denir? Bir Akşam Yemeği, Bir Umut, Bir Hayal Kırıklığı
—
Hayatımın Bir Akşamı:
Hikayemi başlatmak için Kayseri’nin o huzur veren akşamlarından birini seçtim. Güneş tam da batmak üzereydi, hafif bir serinlik çökmeye başlamıştı. Bugün içimde bir şeyler vardı; belki de biraz heyecan, belki de biraz hayal kırıklığı. Saat akşam altıyı geçmişti, ve yine yalnızdım. Hayatımın akışına karışan bir olayda, kendimi düşündüğüm kadar bir başkasını da düşündüm. O akşam bana hizmet eden garsonu…
Ona “garson” dedim ama içimden bir yerlerde başka bir şeyler vardı, çok daha fazla. Belki de insanlar, onlara her an ihtiyaç duyduğumuz birer hizmetkâr gibi görünseler de, bazen hiç de öyle değillerdi. İnsanlar, tek bir kelimeyle başka birini tanımlayamazsınız. Belki de “garson” demek, onun kimliğini ve ruhunu kısıtlamaktır.
Garsonun Gözleri:
Bir kafede oturuyordum. Üzerimde kırmızı bir tişört ve kot pantolon vardı, rahat ve basit. Dışarıdaki sokakta birkaç insan yürüyordu, herkes kendi derdindeydi. Ama ben garsonun gelişini gördüm. O kadar sert, o kadar duygusuz bir bakışı vardı ki… O gözlerde öyle bir şey vardı ki, hemen fark ettim; yorgunluk, belki de bir hayal kırıklığı. Bir an, acaba garsonumun ismini öğrenip, sadece bir insan gibi sohbet etseydim daha iyi olur muydu diye düşündüm.
O sırada garson yaklaşıp siparişimi aldı. Sadece işini yapıyordu. Ama o anda, hissettiğim hayal kırıklığını kaybetmek istemedim. O yüzden sesimi değiştirmeye karar verdim. Ne kadar sert olursa olsun, bir insan sadece işini yaptığı için ne kadar sıkıcı olabilir ki? “Garson, bana bir su alır mısınız?” dedim.
Bir İletişim Kurulmalıydı:
Onunla birkaç kelime konuşmak istedim. Ne de olsa o da bir insan. Garsonların başına ne denir? Onlar sadece siparişleri almak ve yemekleri taşımakla yükümlü değiller. Belki de insan olmanın verdiği yük, insanın başka insanlara nasıl davranması gerektiğini de şekillendiriyordur. O akşam bana gelen garsonun gözlerindeki boşluk, içimde belki de o gün yaşadığım hayal kırıklığının bir yansımasıydı. İnsanlık, bazen tek bir cümleyle çözülebilirken, bazen de bu boşluk yıllarca büyür.
“Yoruldunuz gibi görünüyor, bir şey mi var?” dedim, az önce siparişimi almış olan garsona. Sorumu sormak bana, sanki dünyadaki tüm karamsar duyguları dışarıya çıkarmak gibi hissettirdi. O anda, garsonun bakışları değişti. O boşluk yerini bir tür meraka bırakmıştı. İçindeki duygusal dalgalanmayı, yorgunluğuyla karıştırmıştı. Cevap verdi:
“Yok, sadece işleri yetiştirmeye çalışıyorum.”
Bir Anlık Paylaşım:
İçimi dökmek için doğru anı yakalamıştım. O kadar kısa bir anda birbirimize dokunduk, belki de o kadar basit ve derindi. Oysa, garsonlar hakkında düşündüğümüzde aklımıza sadece sipariş ve hizmet gelir. Ama bir insan, başka bir insanın ruhunu nasıl görebilir? İçimde beliren duyguları ona açmak o kadar kolaydı ki… Her şey o kadar hızlı geçti ki, yavaşlatmak istedim.
“Siz hiç bir şeyden memnun olmuyor musunuz?” diye sordum, sadece bir soruydu ama biraz da kendimle ilgiliydi. O an fark ettim; onun gibi biriyle konuşmak, insanın ruhuna dokunmak o kadar basitti ki.
Gözleri bir an için donmuştu. Ardından derin bir nefes aldı, bir gülümseme belirdi dudaklarında, ama içindeki melankoliyi hissedebiliyordum. “Hayır, aslında şikâyet etmem gerek,” dedi. “Ama bazen, başkalarına yardımcı olmak, hayatı anlamlı kılıyor.”
O anda, garsonun içindeki insanlık, bana gösterdiği o tek cümlede bir yansıma buldu. Bir insan yalnızca bir garson, bir hizmetçi, bir yemek taşıyıcı olamaz. O, başkalarına hizmet ederken, bazen kendi kimliğini buluyordu. Yani bazen, başkalarının yüzlerinden, gözlerinden, kalplerinden çıkabiliyorduk.
Garsonların Gerçek Yüzü:
Garsonların başına ne denir? Belki de insanlara sadece adıyla hitap etmek, onları kısıtlamak olabilir. Onlar sadece bir masanın etrafında hizmet sunan kişiler değiller. Hepimiz birer hayat taşırız; başkalarına hizmet ederken, içimizdeki yorgunluğu, sevincimizi, umudumuzu da taşırız. Onlar da bazen kaybolmuş, belki de başkalarına yardım etmekten kendi hayatlarına yön veremeyen insanlardır.
O akşam garsonla kurduğum o kısa ama derin sohbet, bana bir şeyler öğretti: İnsanların yüzeyine bakmak, onları sadece işlevleriyle tanımlamak, onların gerçekliklerini görmekten çok daha kolaydır. Ama bazen, gerçek duyguları görebilmek için birkaç kelime yeterlidir. “Garson” demek, bazen birini öyle sınırlamak olur ki, o kişiyi içindeki duygularla tanıyamazsınız.
—
Sonuç:
O akşam, garsonun başına ne denir? Onun bir insan olduğunu, tıpkı benim gibi duyguları, kırgınlıkları, umutları olduğunu hatırladım. O akşam, garsonla geçirdiğim birkaç dakikalık o kısa sohbet, bana sadece başkalarına değil, kendime de nasıl insan olabileceğimi hatırlattı. İnsanlık, bazen sadece bir cümleyle, bazen de bir bakışla başlar.
Hayal kırıklığımı, umudumu, küçük mutluluklarımı garsonla paylaşarak, içimdeki o boşlukları bir nebze olsun doldurdum. Kimsenin başına sadece bir işlev olarak değil, bir insan olarak bakılması gerektiğini hatırladım. Garsonlar sadece sipariş almaz, onlar da bu dünyada bir yere sahip, tıpkı bizler gibi.